Kijken - column Leo Visser

2 juni 2009 - Ik kom er niet los van. Van dat kleine land van duizend heuvels, zoals het zichzelf noemt. Rwanda werd 15 jaar geleden wereldbekend om de verkeerde reden. Ik luister naar de schokkende verhalen van de genocide, sober verwoord door ooggetuigen in ogenschijnlijke berusting. Ik raak aan het onuitgesproken want onzegbare verdriet, zonder het echt te peilen.

Ik vestig mijn blik op dat lieflijke en tegelijkertijd bedrieglijke landschap en ik huiver. Overal zie ik mensen die worden geteisterd door nachtmerries, intense haat, schuldgevoelens, of alles na en door elkaar. Of ik bemerk dat alles wordt weggestopt, voor nu althans, maar wanneer komt dat weer naar boven?
Als ik mijn ogen naar de heuvels sla, zie ik de druk van zoveel mensen op zo’n klein stukje klein land en ik weet, dat het ooit weer fout gaat, tenzij er iets drastisch verandert.
Wat dan? De economie, de sociale verhoudingen, die onpeilbare gevoelens. Ja, dat moet veranderen en op een bescheiden manier wordt iets zichtbaar van die andere weg. Maar er moet nog meer radicaal veranderen! Ik. En u en zij trouwens ook. Wij allemaal, omdat het telkens weer gebeurt, soms ver weg, soms in onze eigen achtertuin.
Het is geen natuurverschijnsel, maar we doen het elkaar aan, in het groot of in het klein, als grote of kleine machthebber, meeloper of omstander. De slachtoffers van Auschwitz, Cambodja, Rwanda, Bosnië, Congo, Darfur en al die andere grote en kleine gebeurtenissen staren ons in het gezicht. Zie de mens. En wij? Nee, we doen niet mee, want we zijn toch geen machthebbers. We kijken alleen maar toe, zoals die omstanders bij het kruis. Maar ik vraag me af wat of wie we zien.

Leo Visser, directeur

 Terug

---