Het dorp van Shamita

4 maart 2009 - Shamita hebben ze haar genoemd. Vredestichter betekent dat. Acht jaar is ze, en eigenlijk veelte klein voor haar leeftijd. Ze woont in Paljor, een vergeten dorp midden in de jungle in de staat Orissa, India. Met haar vader, moeder en vier broertjes en zusjes deelt ze een hutje van aangestampte klei en mest.


In het dorp staan een stuk of negentig van deze hutten. Er wonen maar liefst 640 mensen.
In het leven van Shamita is de laatste tijd veel veranderd. Dat merk je aan de kleine dingen. Aan haar vader, die de laatste tijd minder snauwt. Hij werkt nog steeds als dagloner, de ene keer hier, de andere keer daar. Maar toch lijkt het of er een last van zijn schouders is gevallen.
Je merkt het aan de avondmaaltijd, die af en toe eens afwijkt van het standaard menu. Haar moeder verdient de laatste tijd extra met de verkoop van bezems. Ze kunnen er zelfs wat van sparen. Soms maar een klein bedrag per dag, maar toen haar broertje Surandrem laatst malaria kreeg, was er geld genoeg voor medicijnen.
En op school vallen nu veel minder vaak lessen uit. Het dorp Paljor valt onder een nieuw programma, dat is uitgezet door Help a Child India. In dit programma gaat de aandacht voor kinderen en een stuk ontwikkeling van de hele dorpsgemeenschap samen op. De opzet van het programma is simpel:probeer samen met de bewoners in kaart te brengen waar hun problemen liggen en stel ze dan in staat er zèlf wat aan te doen. Empowerment heet dat: mensen laten zien wat hun mogelijkheden zijn en die ontwikkelen.

Het verschil
In Paljor merk je het verschil. Er zijn plaatselijke medewerkers geselecteerd die zelf bovengemiddeld onderwijs hebben genoten. Zij trekken nu de ontwikkelingskar in het dorp. Het onderwijs aan de kinderen is als uitgangspunt gekozen. De school functioneerde slecht. De onderwijzers kwamen van ver en lieten vaak verstek gaan. Nu is er voor de leerlingen een bijlesprogramma opgezet. Zo wordt de taak van de leraren verlicht en leren de kinderen meer. Vooral over zaken die van belang zijn voor het dorp: hygiëne, gezondheid, het verbouwen van voedsel, zorg voor dieren zodat zij een betere opbrengst geven, het tegengaan van erosie en nog veel meer.

Zelfbewust
Tegelijkertijd werd met de vrouwen een programma opgezet om iets te doen aan de erbarmelijke armoede. In het dorp bestaat een traditie van bezem maken, maar de plaatselijke markt is zo goed als verzadigd. Daarom zijn er nu coöperaties opgericht met elk tien vrouwen. Zij maken bezems en andere artikelen en van elke groep gaan twee vrouwen deze verkopen in de stad, drie uur reizen verderop. Een deel van de winst wordt uitgekeerd en een ander deel gaat naar een gezamenlijke bankrekening. Zo ontstaat er ruimte voor uitgaven als onderwijs en gezondheidszorg.
‘Het effect op de houding van de vrouwen, de zorg voor de kinderen en de hele dorpssamenleving is verbluffend’, vertelt Biyaya van Help a Child India: ‘Het zelfbewustzijn neemt toe, er wordt verantwoordelijkheid genomen voor de schoolgang en ontwikkeling van de kinderen, de gezinssituatie en het dagelijks reilen en zeilen in het dorp. Bovendien gaan mensen inzien dat bepaalde dingen echt anders moeten en dat beloofde voorzieningen door de overheid ook echt geleverd moeten worden. Het dorp verandert zienderogen.’
Behalve Paljor zijn nog elf andere dorpen in het gebied geselecteerd voor dit programma. ‘In het begin was het best lastig’, vertelt Biyaya. ‘We moesten keer op keer uitleggen wat we kwamen doen en wat onze bedoelingen waren. De achterdocht bij de dorpsbewoners was groot. Hun waren al zo vaak gouden bergen beloofd.’ Biyaya zorgde ervoor dat hij een goede band met de plaatselijke overheid ontwikkelde. Die had de papieren van Help a Child India nagetrokken en zei tegen de bewoners: ‘Dit is een unieke kans. Grijp die aan.’ En zo is het begonnen.

Liefde is sterker dan geweld
Red een Kind staat van harte achter de werkwijze van Help a Child India. Begin dit jaar bracht directeur Leo Visser een bezoek aan Paljor en enkele andere dorpen in Orissa. Deze deelstaat aan de oostkust van India was het afgelopen jaar wegens geweld tegen christenen negatief in het nieuws. Het was voor veel mensen een traumatische tijd.
Ook al lijken lokale ontwikkelingen zoals die in Paljor daar misschien niet tegen opgewassen, dit verhaal is er gelukkig ook. Visser: ‘Ik heb daar met eigen ogen gezien hoe ogenschijnlijk kleine activiteiten een hele dorpssamenleving kunnen beïnvloeden en hoe dit een keten van gevolgen teweeg kan brengen.’
Biyaya vult aan: ‘Juist op dit moment moeten we onvoorwaardelijk laten zien dat we er voor iedereen willen zijn die nooit een kans kreeg op een menswaardig bestaan. Liefde is sterker dan geweld.’
Zo werkt ontwikkeling: van klein naar groot. In Paljor en in andere dorpen in Orissa is het leefklimaat stukje bij beetje aan het veranderen. Het Child en Community Development Programma lijkt de juiste snaar te raken. Ondanks alle instabiliteit en onzekerheidin deze regio is dat goed nieuws.
Visser: ’Het Child and Community Development programma blijkt een hele effectieve, goedkope en duurzame manier om kinderen te helpen onderwijs te laten krijgen en problemen met gezondheid en voeding de baas te worden. De programma’s die wij hier en in andere gebieden steunen, zullen zich meer in deze richting gaan bewegen. Ook de sponsorprogramma’s zullen we hierop steeds verder gaan aanpassen.‘
Natuurlijk moet er dan nog heel veel gebeuren, voor kinderen goed geschoold en toegerust de maatschappij in kunnen stappen, maar deze methode is een goede opstap.
De kleine Shamita kan daarover meepraten, al kan ze niet uitleggen hoe het één met het ander in verband staat. Bij de pomp laat ze aan haar broertje zien hoe je met zeep je handen moet wassen voor het eten. Dat heeft ze vorige week op de bijlesgeleerd. En morgen… mag ze met haar nieuwe rugtas naar school.

Dit artikel is verschenen in ons kwartaalblad Omarmen. Vraag hier een gratis exemplaar aan.

---